De komende jaren dreigen grotere tekorten te ontstaan aan leraren in het voortgezet onderwijs en het (v)mbo. Belangrijke vakken, zoals informatica, wiskunde, Nederlands, Frans en Duits zouden daardoor niet op alle scholen meer gegeven te kunnen worden. Bij de zogeheten eerste- en tweedegraads lerarenopleidingen loopt de instroom terug. De Vereniging Hogescholen (VH) heeft daarom vandaag een actieplan gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Hierin wordt gevraagd om extra middelen voor kleinere, kwetsbare lerarenopleidingen.
Daarnaast wil de VH met andere betrokken partijen proberen om meer jongeren en werkenden te interesseren voor het vak van leraar in het voortgezet onderwijs en mbo. Ook zouden toekomstige en huidige leraren gestimuleerd moeten worden om voor meerdere vakken een bevoegdheid te halen.
Een delegatie onder leiding van VH-voorzitter Maurice Limmen overhandigde het actieplan vandaag aan leden van de Kamercommissie voor Onderwijs. De instroom bij de pabo’s (opleiding tot leraar basisonderwijs) zit sinds een paar jaar weer in de lift, maar bij de tweedegraads lerarenopleidingen is sprake van een behoorlijke krimp, zo bleek onlangs uit de instroomcijfers van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Dat zet in een tijd van minder middelen de kleine lerarenopleidingen die niet kostendekkend zijn, verder onder druk.
Een landelijk dekkend aanbod van lerarenopleidingen is essentieel om te voorkomen dat in bepaalde regio’s lerarentekorten ontstaan of nog groter worden. Limmen: “In elke regio moeten kinderen en jongeren kunnen rekenen op goed onderwijs. Terwijl Nederland behoefte heeft aan technisch talent, zoals het recente rapport-Wennink laat zien, neemt het tekort aan leraren in de bètavakken en in het technisch beroepsonderwijs juist toe. Dat kan natuurlijk niet.”
In het actieplan wordt gepleit om jaarlijks 18 miljoen euro voor de kleine lerarenopleidingen en voor de lerarenopleidingen die opleiden voor tekortvakken uit te trekken. Hiermee kan worden voorkomen dat deze lerarenopleidingen de deuren moeten sluiten of dat zij moeten inleveren op kwaliteit en begeleiding. Daarnaast is eenmalig een bedrag van 7,5 miljoen euro nodig om het onderwijs ‘toekomstbestendiger’ te organiseren. Hogescholen doen daar zelf al het nodige aan, door meer samen te werken en slimmer om te gaan met gemeenschappelijke onderdelen van opleidingen. Ook zetten zij zich in om studenten en leraren beter te begeleiden en voor het vak te behouden. Leraren kunnen zich blijvend ontwikkelen door nascholing. Voor mensen met een ander beroep wordt het overstappen naar het onderwijs vergemakkelijkt door opleidingstrajecten op maat aan te bieden.
De afgelopen jaren hebben hogescholen samen met veel partners effectief gewerkt aan het aantrekkelijker maken van een baan in het basisonderwijs. Het actieplan pleit voor een vergelijkbare inspanning voor de instroom in de tweedegraads lerarenopleidingen. Hogescholen kunnen dit niet alleen en willen hiervoor samenwerken met onder andere het ministerie van OCW, de universitaire lerarenopleidingen, de middelbare scholen en de beroepsgroep.
De hogescholen vragen daarnaast een gezamenlijke inzet om het behalen van meerdere bevoegdheden te stimuleren zodat leraren meerdere vakken kunnen geven of inzetbaar zijn in verschillende onderwijsniveaus. Daarnaast willen zij samen met hun samenwerkingspartners het interprofessioneel opleiden en werken (in onderwijsteams van professionals met verschillende expertises en bevoegdheden) bevorderen. Hiermee kunnen zij hun onderwijs aantrekkelijker maken en beter inspelen op de behoefte van scholen in de regio.