Actualiteit

Blog

Welk perspectief bieden we onze pabo-studenten?

Vanochtend sluiten duizenden leerkrachten uit het basisonderwijs aan bij de prikactie van PO Front om aandacht te vragen voor het nijpende lerarentekort en de oproep voor een beter salaris en minder werkdruk. Een actie die ik van harte steun. Niet alleen omdat mijn onderwijshart spreekt als ik zeg dat leerkrachten in het basisonderwijs een onmiskenbare stempel kunnen drukken op de ontwikkeling van kinderen en daarmee op de toekomst van onze maatschappij, maar ook omdat ik mij als voorzitter van de Vereniging Hogescholen ernstig zorgen maak om het toekomstbeeld dat wij, als lerarenopleiders, onze pabo-studenten nog kunnen bieden.    

Laat ik allereerst de hand in eigen boezem steken, want ook wij als opleiders, zijn voor een klein deel debet aan het lerarentekort. De pabo’s hebben afgelopen jaren enorm veel geïnvesteerd in het verbeteren van de kwaliteit van hun opleidingen. Een belangrijk onderdeel daarvan was het invoeren van de toelatingstoetsen. En inderdaad, dit heeft het effect gehad dat er minder studenten zijn toegelaten tot de lerarenopleiding. Maar we zien ook dat daardoor de studentenpopulatie aan de pabo verandert. De studenten zijn gemotiveerder, gekwalificeerder, worden echt op hun merites beoordeeld. Daarnaast zijn in samenwerking met de universiteiten de academische pabo’s ontwikkeld, waar wetenschappelijke pedagogische en onderwijskundige kennis wordt gecombineerd met veel praktijkervaring. Op dit moment bieden maar liefst 21 van de 25 pabo’s zo’n academische variant aan. En ook voor de zij-instromers, die zich willen omscholen tot docent, proberen we zoveel mogelijk barrières weg te nemen om via deeltijdopleidingen goede meesters en juffen voor de klas te krijgen. Kortom: met deze kwaliteitsimpulsen hebben we wat mij betreft echt een bijdrage geleverd aan een beter imago van de (opleiding tot) basisschooldocent. De tijden van het veredelde knip- en plakwerk zijn echt voorbij, als die al ooit bestaan hebben.

En juist daarom, juist omdat wij zulke hooggekwalificeerde beroepsonderwijzers afleveren, moeten de hogescholen hen ook een perspectief kunnen bieden. En dat perspectief ontbreekt. Want wat houden zij hun studenten voor die afstuderen aan de hbo-opleiding tot basisschooldocent? Een salaris waarvan het plafond na vijftien jaar is bereikt (op 3.500 bruto per maand) en dat lager is dan dat van docenten in het voortgezet onderwijs. Een enorme administratieve lastendruk waar getalenteerde leerkrachten ontzettend veel tijd aan kwijt zijn. Tijd die ze hard nodig hebben om hun leerlingen de individuele aandacht te geven die ze verdienen; de voorlopers moeten geprikkeld blijven, de kinderen met leer-of opvoedproblemen hebben extra begeleiding nodig. Een gemiddelde manager kan er nog een puntje aan zuigen. En dan mag je blij zijn als je een vast contract hebt, want van de pabo-afgestudeerden heeft na 1,5 jaar slechts 36% een vaste aanstelling. En als je na tien jaar de ambitie hebt om meer te doen dan alleen les te geven, wat zijn dan de mogelijkheden? Gebouwcoördinator, schooldirecteur. En dan houdt het al snel op.

Eerlijk is eerlijk, met dat perspectief zou ik denk ik ook gaan twijfelen of ik niet beter een opleiding tot fysiotherapeut of agrotechnicus moet gaan volgen. Maar gelukkig gaat het onze studenten en alumni niet alleen om het salaris en is het docentschap voor hen daarnaast ook iets waar ze gelukkig van worden. De bevlogenheid, het talent, het plezier waarmee de studenten de opleiding en bijbehorende stages doorlopen is inspirerend en iets om ontzettend trots op te zijn. Geen wonder dat zelfs de derde- en vierdejaars al achter de collegebanken vandaan worden gelokt om zo snel mogelijk de oplopende vacatures op te vullen. De brede steun (van alle onderwijskoepels, van de ouders, zelfs van vicepremier Asscher) voor de actie van de leraren laat gelukkig zien dat de waardering voor basisschooldocenten groot is. Laat de waardering voor dit prachtige beroep dan nu ook doorklinken in hun arbeidsomstandigheden. Door het verbeteren van het imago kunnen wij onze studenten ook weer het perspectief bieden dat hoort bij de hoge eisen die we aan ze stellen.

Gerelateerd

Ook de komende jaren zetten hogescholen en universiteiten zich in voor aanpak lerarentekort

Article

Hogescholen en universiteiten omarmen het vandaag door minister Wiersma en Dijkgraaf gepresenteerde Onderwijsakkoord en de opzet voor een werkagenda Samen voor het beste onderwijs. In de werkagenda zetten de ministers van onderwijs, werkgevers, leraren(organisaties) en lerarenopleidingen hun agenda voor de komende jaren uiteen. Deze werkagenda bouwt voort op wat de partijen al onderling met elkaar hebben bereikt op het gebied van onderwijskwaliteit, kansengelijkheid en het terugdringen van het lerarentekort. Met de werkagenda zetten partijen een extra stap om deze grote maatschappelijke problemen aan te pakken.  

Lees meer

Ambitieuze plannen maar nog weinig houvast voor hbo

Article

“De coalitiepartijen hebben ambitieuze plannen gepresenteerd die passen bij de uitdagingen waar we als Nederland voor staan.” Dat is de eerste reactie van Maurice Limmen, voorzitter Vereniging Hogescholen op het vandaag gepubliceerde coalitieakkoord. Limmen: “Maar voor het hbo biedt het coalitieakkoord nog weinig houvast. Er moet nog veel worden uitgewerkt en onderbouwd. Zo is  onduidelijk wat de precieze investeringsambities zijn op het gebied van praktijkgericht onderzoek in het hbo. Voor wat betreft om- en bijscholing lijken deze ambities in ieder geval beperkt. Hierover gaan we graag snel in gesprek met de nieuwe bewindspersonen.”

Lees meer

Hogescholen breiden pilots pabo-specialisaties verder uit

Article

Hogescholen onderzoeken in pilotprojecten hoe binnen de bestaande brede pabo-opleiding het lesgeven aan jonge en oudere kinderen als specialisatie kan worden ingebed. Op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) worden de huidige pilotprojecten verlengd en uitgebreid, van zes naar acht pilots aan zeven hogescholen. Diepgaand specialiseren binnen de brede opleiding leraar basisonderwijs is effectiever dan het inrichten van een aparte lerarenopleiding voor jonge kinderen. Want: de leraren blijven breed inzetbaar. Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen: “Zo bieden we toekomstige leraren een nieuw carrièreperspectief: verdieping in hun vak, terwijl ze wel breed opgeleid de arbeidsmarkt op komen. Dat is belangrijk in de aanpak van het lerarentekort.”

Lees meer