Advies: Pabo-studie selectiever maken - Reactie HBO-raad

Ontwikkel een landelijk kernprogramma voor de algemene kennis van de leraar basisonderwijs en zorg daarbij ook voor gemeenschappelijke toetsing. Stel hogere eisen aan wie je toelaat tot de Pabo, laat studenten een eigen profiel kiezen en zet daarnaast stevig in op aanvullende scholing voor beginnende leraren. De opleiding moet daarvoor een geheel nieuwe structuur krijgen.

Dat advies geeft de Commissie Kennisbasis Pabo aan de HBO-raad in het rapport “Een goede basis”. Voorzitter Heim Meijerink: “We kregen de ruimte voor een onafhankelijk oordeel en hebben die benut voor een stevig advies. We vinden dat er op de Pabo een betere balans moet komen tussen brede vorming en diepgang en hebben ook concreet aangegeven hoe dat er uit kan zien.”

De commissie – ingesteld door het bestuur van de HBO-raad - kreeg de beschikking over een pakket kennisbases waarin vakspecialisten al hadden aangegeven wat naar hun mening noodzakelijke kennis is voor de vakbekwame leraar. Heim Meijerink: “De commissie constateerde dat de ambities bij de Pabo’s hoog liggen; dat verlangt de samenleving ook. Maar het pakket als geheel was niet in balans en naar onze inschatting in die vorm niet uitvoerbaar. Tegelijk zagen we dat de Pabo’s veel werk op zich nemen dat thuishoort in het middelbaar onderwijs of dat kan worden gedaan in de eerste werkzame jaren van jonge leraren.”
 
De commissie heeft daarvoor een oplossing gezocht in een combinatie van vijf maatregelen.
 
Hogere instroomeisen
Ten eerste moeten Pabo’s geen kennis gaan bijspijkeren bij wie de basis ontbreekt. De commissie doet concrete voorstellen voor hogere instroomeisen. Daarbij gaat het niet alleen om een minimum voor taal en rekenen, maar ook om toelatingseisen voor Engels, aardrijkskunde, geschiedenis, natuur & techniek.

Een brede basis
Ten tweede moeten de Pabo’s een brede kennisbasis meegeven: een kerncurriculum met de essenties voor een startende leraar. De commissie heeft voor elf vakken concreet aangegeven wat er in zo’n basis thuishoort. 

Landelijke toetsing
Vervolgens moet die kwaliteit geborgd worden: elke student moet de basis beheersen. De commissie doet een voorstel voor gemeenschappelijke diagnostische toetsen over de hele breedte van het vakkenpakket en landelijke toetsen voor zes vakken die certificerend gaan werken. Ook hier gaat het om taal en rekenen, Engels, aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek.

Lokaal maatwerk in profilering
Laat elke student een eigen terrein kiezen om zich nader in te verdiepen en zich daarmee profileren. Laat elke Pabo hiervoor zelf een aantal mogelijkheden bieden , die kloppen met de eigen omgeving en organisatie: vanuit de eigen kracht dus.
 
Aanvullende scholing na de opleiding
Tenslotte: startende leraren krijgen het vak pas in de eerste praktijkjaren echt in de vingers. Gebruik die periode ook voor het verder professionaliseren, want nu belasten we de Pabo’s veel te zwaar.

Reactie HBO-raad op advies
De HBO-raad is blij met het advies. Namens het bestuur reageert portefeuillehouder Marcel Wintels: “De voorstellen van de commissie spreken mij zeer aan. Dit rapport houdt de lat hoog, maar biedt ook een oplossing voor de overladenheid van het programma: heel goed!” 

Het bestuur zal het advies op korte termijn binnen de vereniging bespreken. Ook zal het initiatief worden genomen voor overleg met het voorbereidend hoger onderwijs, het basisonderwijs en de bewindslieden van OCW.

Wintels blikt alvast vooruit: “Er is heel veel nodig om dit mooie advies te realiseren. Essentieel is dat het als geheel wordt uitgevoerd! We rekenen op OCW voor wet- en regelgeving, op het voortgezet onderwijs en het MBO voor de instroom, op de Pabo’s zelf voor het nieuwe curriculum, op  basisscholen als werkgevers. We gaan zo snel mogelijk aan de slag met dit advies!”.

(Foto: Marcel Wintels (links) neemt het advies in ontvangst uit handen van commissie-voorzitter Heim Meijerink.)
 

Download rapport
 Een goede basis - Advies van de Commissie Kennisbasis Pabo

Beluister interview
Interview Radio1 NOS met Heim Meijerink, voorzitter Commissie Kennisbasis Pabo, n.a.v. rapport (20-1-2012)