Goed bestuur

De hogescholen streven naar transparantie in bestuur en toezicht. De principes van ‘good governance' hebben zij in februari 2006 vastgelegd in een eigen branchecode governance. De code is het resultaat van jarenlang investeren in de kwaliteit van toezicht en bestuur, in 2000 gemarkeerd met de aanbevelingen van de commissie Glasz. In de code wordt het Raad van Toezichtmodel verplicht voorgeschreven. Op basis van de code is een handreiking voor de horizontale dialoog ontwikkeld. De horizontale dialoog markeert bij uitstek de nieuwe bestuurlijke verhoudingen tussen een overheid die zich concentreert op zijn stelselverantwoordelijkheid en autonome instellingen voor hoger onderwijs. De hogescholen willen laten zien hoe zij hun stakeholders (interne en externe belangstellenden) betrekken bij hun beleidsvorming en de uitvoering van onderwijs en onderzoek. Voorjaar 2012 is een handreiking risicobeheersing vastgesteld, die hogescholen aanbevelingen doet voor de opzet en uitwerking van de risicomanagementsystemen.

Branchecode vernieuwd
In 2011 heeft het bestuur van de Vereniging Hogescholen een externe commissie de opdracht gegeven de branchecode te evalueren. Het eindrapport van deze commissie Van Montfort is in april 2012 verschenen. De commissie is kritisch over de mate waarin de hogescholen de publicatieverplichtingen naleven. In de code zelf maar ook in de praktijk van bestuur en toezicht moet het primaire proces volgens de commissie centraal komen te staan. Samen met tal van andere aanbevelingen leidt het tot de conclusie dat een herontwerp van de code nodig is, wil deze blijven bijdragen aan de kwaliteit van bestuur en toezicht van de hogescholen. Dit herontwerp zal op 17 mei als bindingsbesluit worden geagendeerd in de Algemene Vergadering van de Vereniging Hogescholen. Naleving van de code zal jaarlijks worden gemonitord. Als een hogeschool bij voortduring de code niet naleeft, zullen de tekortkomingen op de website van de Vereniging Hogescholen worden vermeld. Ultieme sanctie is ontzetting uit het lidmaatschap van de vereniging.

Bezoldiging bestuurders
Transparantie in bestuur en toezicht gaat ook over de bezoldiging van bestuurders en de honorering van toezichthouders. Tot 2013 waren hiervoor op basis van de branchecode governance separate codes voor beschikbaar, die door de sector zelf waren ontwikkeld. Met invoering van de Wet Normering Topinkomens is de basis voor deze codes niet langer de eigen branchecode van het hbo maar de wet en de nadere regeling die minister van OCW daaraan heeft verbonden. Op verzoek van de minister hebben de toezichthouders daarom een nieuwe code voor de bezoldiging van bestuurders van hogescholen ontwikkeld. Deze is door de minister bij brief van 4 februari 2013 goedgekeurd. Voor de honorering van toezichthouders wordt voortaan de WNT aangehouden, die een directe relatie legt tussen het maximum van de bezoldiging van de bestuurder van een hogeschool en de maximale honorering van de interne toezichthouders. De Vereniging Hogescholen brengt in het kader van transparantie in bestuur en toezicht jaarlijks een overzicht uit van de bezoldiging van bestuurders. Vanaf 2013 zal ook de honorering van toezichthouders worden gepubliceerd.