Actualiteit

Reactie op evaluatiecommissie prestatiebekostiging hoger onderwijs

Kritisch gesprek nodig over advies Commissie van de Donk

Thema4 kleur bureaucratie vierkant

De Vereniging Hogescholen reageert kritisch op het rapport van de evaluatiecommissie prestatiebekostiging hoger onderwijs (commissie Van de Donk). Deze commissie had de opdracht van de minister van OCW het experiment van prestatieafspraken tussen overheid en individuele hogescholen en universiteiten te evalueren. Het rapport doet ook voorstellen voor de toekomst. Voorzitter Thom de Graaf heeft met name grote aarzelingen bij de suggestie van de commissie Van de Donk om tot een nieuwe bekostigingssystematiek te komen en bij het voorstel om een permanente toetsing- en beoordelingscommissie in het leven te roepen. De Graaf is wel positief over de centrale rol die volgens de commissie is weggelegd voor waardengeoriënteerde instellingsplannen waarin missie en visie van de hogeschool en universiteit zijn vastgelegd na een dialoog met betrokkenen binnen en buiten de instelling. "Dit sluit prima aan bij de maatschappelijke opdracht van hogescholen en bij het advies van de commissie-Slob".

Deze commissie onder leiding van oud-ChristenUnie-leider Arie Slob adviseerde in januari om veel meer uit te gaan van horizontale sturing en verantwoording in plaats van een verticaal systeem van prestatieafspraken en een daarop gebaseerde bekostiging.  Ook de voorstellen die de instellingen en de studentenorganisaties hebben gedaan, sluiten daarbij aan. 

Extra laag in onderwijsbureaucratie
De bekostigingssystematiek die de commissie-Van de Donk nu voorstelt, verhoudt zich echter niet met de nadruk op een meer horizontale sturing. In het voorstel zouden zowel de huidige prestatiemiddelen (7% van de onderwijsbekostiging) als de middelen uit het studievoorschot (oplopend tot 620 mln) slechts onder voorwaarden aan de hogescholen en universiteiten worden toegekend, na beoordeling en goedkeuring van de instellingsplannen door een nieuw permanent toezichtsorgaan dat alle trekken vertoont van een Hoger Onderwijs Autoriteit die een extra laag in de onderwijsbureaucratie toevoegt. Op termijn zou op deze manier bijna één vierde van de totale onderwijsbekostiging slechts met goedkeuring van deze nieuwe autoriteit mogen worden besteed.  

De Graaf: " Wij geloven niet dat dit de goede richting is. Uit het eerdere experiment van prestatieafspraken is gebleken dat het onverstandig is om instellingen af te rekenen op studieprestaties en onder curatele te stellen. Het druist ook in tegen de gedachte dat de instellingen juist afspraken moeten maken met de studenten over de besteding van de middelen die vrijkomen door de afschaffing van de basisbeurs. Het gaat immers om hun geld en hun belang." 

Behoud studievoorschotmiddelen voor kwaliteitsverbetering hoger onderwijs
Om deze reden neemt de Vereniging Hogescholen ook, net als de VSNU en de studentenbonden ISO en LSVb, afstand van de suggestie van Van de Donk om de studievoorschotmiddelen breder in te zetten dan alleen voor de kwaliteitsverbetering van het onderwijs.  Op 19 december 2016 hebben ISO, LSVb, Vereniging Hogescholen en de VSNU een gemeenschappelijke agenda uitgebracht met concrete ambities voor de kwaliteit van het hoger onderwijs. Deze zijn gericht op intensief en kleinschalig onderwijs, betere begeleiding van studenten, onderwijsfaciliteiten en professionalisering van docenten. Het is essentieel dat deze impulsen doorgezet worden. Ook hebben wij concrete afspraken gemaakt over hoe hogescholen en universiteiten zich hierover verantwoorden.

Op basis van deze gemeenschappelijke agenda hebben ISO, LSVb, Vereniging Hogescholen en VSNU input geleverd aan de commissie Van de Donk. Daarin vragen wij om ruimte voor de verdere uitwerking van onze agenda. We pakken daarom graag de aanbeveling van de commissie op om met het nieuwe kabinet het komend jaar in dialoog te gaan. Terecht hecht de commissie veel waarde aan zo’n dialoog en beveelt zij aan de tijd te nemen voor zorgvuldige besluitvorming.

 

Gerelateerd

Diversiteit maakt het verschil

Actualiteit

Vandaag publiceert de Vereniging Hogescholen nummer 6 in de essay-reeks, waarin twee beschouwingen zijn opgenomen over het brede en complexe thema van een diverse populatie met vele culturele achtergronden in de hogeschool. Bestuursvoorzitter van Inholland, Jet de Ranitz, buigt zich in haar essay over de opgaven binnen de hogescholen en stelt een stevige aanpak voor die langs vier lijnen loopt: onderwijsvisie en -beleid, onderzoek, personeelsbeleid en een open en veilig schoolklimaat. Youssef Azghari reflecteert op zijn eigen Marokkaanse geschiedenis, de maatschappelijke opdracht van de hogeschool in zichzelf en een kans op een betere wereld. Youssef Azghari wijst hierin met zorg op een nieuw conservatisme onder zowel autochtone als Marokkaanse Nederlanders. Hij pleit voor een nieuw ‘vak’ in het hbo-curriculum waarin kritisch denken, kernwaarden van de rechtsstaat, omgaan met diversiteit en reflectie op de eigen identiteit centraal staan.

Lees meer

Lichte stijging voorinschrijvingen hbo-studenten

Actualiteit

In de eerste week na 1 mei 2017 waren er 150.903 personen die zich willen inschrijven voor het eerste jaar van een hbo-opleiding (bachelor of associate degree). Dat is 4,7% meer dan in 2016, toen in dezelfde week in mei nog 144.186 studenten zich hadden aangemeld. De voorlopige aanmeldcijfers duiden op een stijging van het aantal inschrijvingen in alle sectoren. Met name voor opleidingen die onder de categorieën landbouw en natuurlijke omgeving en taal en cultuur vallen, valt een stijging in het aantal verzoeken tot inschrijving waar te nemen.

Lees meer

Inspectie: ”Studententevredenheid blijft toenemen, studiesucces nog steeds een punt van zorg”

Actualiteit

De studenttevredenheid in het hbo blijft toenemen, niet-westerse mbo-gediplomeerden gaan vaker naar het hbo, studiesucces blijft een punt van zorg, de instroom is weer in beweging maar die van de pabo’s blijft een punt van aandacht en de kans op een baan is niet voor iedereen gelijk. Deze constateringen over het hoger onderwijs uit het nieuwe jaarverslag van de Inspectie van het Onderwijs ‘de Staat van het onderwijs’, dat vandaag is gepubliceerd, worden herkend door de Vereniging Hogescholen.

Lees meer

Aandachtspunten hbo voor nieuwe kabinetsperiode

Standpunt

Nederland heeft goed opgeleide en veerkrachtige burgers nodig, mensen die niet alleen verantwoordelijkheid dragen in bedrijven en instellingen maar ook in de samenleving als geheel. Hbo-opgeleide professionals hebben in deze snel veranderende en onzekere wereld een belangrijke stabiliserende en opbouwende rol te spelen. Voor de cohesie in de samenleving en voor de economische kracht van Nederland is kwalitatief goed hoger beroepsonderwijs essentieel. Thom de Graaf: “Juist de hbo-opgeleiden zijn in staat niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk bruggen te bouwen in onze maatschappij.

Lees meer

Horizontale dialoog

Standpunt

De hogescholen hebben zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot zelfbewuste en zelfstandige organisaties die op professionele wijze invulling geven aan de taken die hun bij wet zijn opgedragen. In samenspraak met politiek en samenleving zoeken hogescholen antwoord op actuele maatschappelijke ontwikkelingen.

Lees meer